Makersonderwijs versus cultuuronderwijs: verschil en overlap

13 oktober 2016

Makersonderwijs? Dat is toch met hippe nieuwe technieken en 3d-printers? Helemaal van nu. Maar hoe voorkomen we dat makersonderwijs niet een buzz-woord blijft en verder gaat dan alleen flashy gadgets? Dat het zich niet verliest in instructieonderwijs? Door makersonderwijs als cultuuronderwijs te zien, vindt Mirjam van Tilburg, projectleider innovatie voor het voortgezet onderwijs bij het KCR. Want er is veel overlap tussen de twee.


De overheid en het bedrijfsleven vragen om werknemers die opgeleid zijn in techniek. Er is een noodzaak in de wereld van morgen om zelf dingen te kunnen. Want er is een verandering in mondiale productie. Van grootschalige massaproductie, naar veel kleinere lokale productie van seriematige ‘unica’. Als gevolg hiervan is er in diverse opiniërende onderwijsartikelen en bij de overheid vraag naar meer en beter techniekonderwijs, waarbij de leerling niet alleen leert uit boeken, maar vooral veel gaat maken. Innovatie die ontstaat door democratisering van kennis en middelen. Want door zelf te maken, krijg je grip op hoe de dingen om je heen zijn gemaakt, en dus meer grip op de wereld.

Sinds de petitie Leren door te maken, eind 2014 overhandigd aan onderwijsminister Jet Bussemaker, neemt de makersbeweging, de makermovement, een grote vlucht. De makersbeweging wil een onderwijscurriculum geënt op creativiteit, technologie en innovatie. Wat deze bottom-up beweging kracht bijzet, is dat het basisonderwijs in 2020 wetenschap en techniek moet aanbieden en dat de vernieuwde vmbo-profielen gericht zijn op techniek.

Het KCR is er van overtuigd dat makersonderwijs deel uitmaakt van cultuuronderwijs. Cultuuronderwijs is onderwijs over cultuur. Onderwijs waarin leerlingen reflecteren op cultuur . Voor een betekenisvol makersonderwijs dat werkt, is kritische reflectie essentieel. Juist dit maakt het afwijkend van traditioneel techniekonderwijs. Waar ligt de overlap? En, wat betekent dit voor docenten kunstvakken? Dit artikel beperkt zich tot makersonderwijs binnen het voortgezet onderwijs.

Lees het hele artikel.