Leer, leef en beleef voor alle kinderen

18 juni 2018

Verslag van de open onderwijsmiddag ‘Leer, leef en beleef. De ontwikkeling van het cultureel zelfbewustzijn als bijdrage aan kansengelijkheid’ op 29 mei 2018

 

Door: Wil Walvis

 

Hoofd

Al bij binnenkomst horen de deelnemers muziek in de gang van de Hogeschool Thomas More. In de aula speelt een groep kinderen onder leiding van hun muziekdocent ritmes op hun instrumenten. Er staan flipovers klaar met opdrachten als: schrijf in een woord (of twee of drie of vier) op wat je hier brengt of waar je op hoopt. Als iedereen binnen is spelen de kinderen nog even door. Intussen maakt Judith van Wijngaarden, directeur van de Mariaschool Taandersplein, lijsten van de antwoorden op de vragen: lach-en, ple-zier, theis-je, cul-tuur, to-neel, sa-men, le-zing. De kinderen spelen een ritme waarop tweelettergrepige woorden passen, Carlo wijst de woorden aan en iedereen zingspreekt mee.

 

Achter de schermen lopen kinderen van de Mariaschool Schietbaanlaan al een tijdje rond in kostuums. Nu is het hun beurt. Zij spelen een scene uit Robin Hood, de voorstelling die alle kinderen van de school met de theaterdocent van Hofplein Rotterdam en hun leerkrachten hebben gemaakt. Een klein groepje uit de bovenbouw laat de scène zien waarin de goede koning zijn koninkrijk in handen geeft van de slechte koning John. De kinderen staan met plezier en zelfvertrouwen te spelen.

 

Hart

De Mariaschool Schietbaanlaan maakt veel ruimte en tijd voor de kunstvakken. Zij zien dat kinderen in die vakken de kans krijgen talenten te ontwikkelen, die in de zaakvakken minder aan bod komen. De goede koning bijvoorbeeld, is nieuw op school en heeft door toneel te spelen meer zelfvertrouwen gekregen en een plek in de klas gevonden.

 

De school werkt wel met methodes, maar drie keer per jaar gaan die de kast in en is er tijd om met iedereen terug te kijken op de afgelopen periode.  Dat zijn de Leer, leef en beleef-weken. Het terugkijken kan in woorden zijn, maar ook met toneelspelen, tekenen, 3D-printen of muziek. Essentieel is dat de kinderen zich bewust worden van hoe zij de afgelopen periode hebben ervaren.

 

De Mariaschool Taanderdersplein zet de brede ontwikkeling van de kinderen centraal. Daarom ook bij hen een vaste plek voor de kunstvakken. Hier wordt de expertise van de vakleerkrachten zeer gewaardeerd, omdat zij de kinderen kunnen helpen hun blik op de wereld met de kunstdisciplines vorm te geven.

Hoofd
Theisje van Dorsten, onderzoeker, start met een plaatje: wat ziet u hier?

De antwoorden variëren van een bedorven pizza tot een hoed. Hiermee wordt duidelijk dat iedereen het verschil tussen wat je ziet en wat er in je geheugen zit, anders overbrugt. Iedereen geeft, met het geheugen, constant betekenis aan de situatie waarin men zich bevindt.

 

Het onderwerp van cultuuronderwijs is kijken naar onszelf als mensen: reflecteren op menselijk denken en handelen. Daarvoor ontwikkelen we, als we opgroeien, vier basisvaardigheden: waarnemen, verbeelden, conceptualiseren en analyseren. We geven de betekenis vorm in de media: lichaam, artefacten, taal en grafische tekens.

 

De kunsten zijn sterk in verbeelden, in alle media. Bij verbeelden gaat het om hoe een kind zelf kijkt naar de wereld om hem heen, een subjectieve beleving.

 

Kansengelijkheid
Het onderwijs heeft veel ruimte voor conceptualiseren en analyseren. Deze bouwen op het fundament van waarnemen en verbeelden. Hier kunnen de kunsten aan kinderen, die sterk zijn in vaardigheden, de kans bieden om te groeien. Door een breed onderwijsaanbod ontwikkelt een leerling een goed gevuld geheugen en ontwikkelt alle vaardigheden in verschillende media. Hierdoor krijgt de leerling vrijheid om een eigen pad kiezen, om het verschil tussen het geheugen en de actuele situatie op een eigen manier te overbruggen.

 

De cultuurtheorie is een analyse-instrument, zodat een school inzicht kan krijgen in wat zij aan kinderen biedt. En of de school kinderen zoveel mogelijk de kans geeft zich te ontwikkelen tot een mens, die zich bewust is van zichzelf, van zijn eigen geheugen en daardoor om kan gaan met verschillen.