‘Ik gun iedereen wel zo’n KCR-consulent’

30 juni 2017


De afgelopen jaren begeleidde KCR scholen richting beter cultuuronderwijs. Cultuureducatie met kwaliteit, meer visie en een goed plan. Kortom, de school aan het roer! Hoe hebben de scholen dit ervaren? Het woord is aan de betrokkenen. Deze keer:  Marieke van der Veen, ICC’er op Montessorischool Jacob Marisschool in Rotterdam-Hillegersberg.


Door Jon Marrée

Lees het artikel in pdf.


De Jacob Marisschool hield de afgelopen jaren op de woensdagen steevast door de hele school ateliers. Leuke, levendige schooluren, waarin iedere groep zich uitleefde met kunst en creativiteit. Na verloop van tijd ontstond er bij Interne Cultuurcoördinator Marieke van der Veen de wens om daar meer lijn in te krijgen. Bovendien bleven de leerkrachten naar haar idee wat teveel in hun comfortzone. ‘Ze kozen vaak voor de kunstdisciplines waar ze al mee vertrouwd waren, zoals handvaardigheid en tekenen’, aldus ICC’er Marieke.

Culturele bagage
Na een inventarisatie met de consulent van KCR en het stellen van prioriteiten, werd in 2015 gekozen voor het maken van een leerplan cultuuronderwijs voor de hele school. Dit moest aansluiten bij het schoolmotto ‘zie jezelf en zie elkaar’ en bij de principes van het Montessorionderwijs. Zo’n leerplan stelt vast wat de leerlingen tot hun culturele bagage kunnen rekenen als ze na groep 8 de school verlaten, en wat daar ‘onderweg’ voor moet gebeuren. Het maakt keuzes wat betreft onderwerpen en kunstdisciplines die aan bod komen, en te leren vaardigheden.

Voor de Jacob Maris ontwikkelde de KCR-consulent de opzet van het leerplan, werkte dit – na intensief sparren met de ICC’er Marieke – verder uit en gaf er een praktisch-theoretisch kader bij. Marieke vertolkte in dit proces vaak de stem van het team, waarmee ze hierover regelmatig contact hield. ‘In eerste instantie moesten mijn collega’s er wel aan wennen. Het leerplan leek ze aanvankelijk te theoretisch. Bovendien is het altijd wel eventjes onaangenaam om uit je comfortzone te moeten komen.’

Opbrengstgericht DNA
Nieuw voor de leerkrachten was ook om in de kunst- en cultuurlessen niet meer uit te gaan van het maken van een product. Het proces van de leerling, die bewuster gaat kijken naar zichzelf en de omgeving, werd het nieuwe uitgangspunt. Marieke: ‘Als leerkracht zit het als het ware in je DNA om opbrengstgericht aan de gang te gaan. Maar in de nieuwe opzet hoeft er dus niet bij iedere leerling dezelfde creatie te ontstaan.’

Het leerplan, waarmee sinds september 2015 wordt gewerkt, maakt de context van de lessen steeds een stukje wijder. Staat in groep 1 en 2 de familie en de daarbij behorende ervaringen en emoties centraal, in groep 3 en 4 zijn dat vriendschappen en gaat het om bewustzijn van de uniciteit van iedereen. De leerlingen nemen in groep 5 en 6 de wijk onder de loep en leren nadenken over hun directe leefomgeving. In groep 7 en 8 komen de medebewoners van de stad aan bod en denken ze na over hun manier van denken. ICC’er Marieke: ‘Het leerplan is inmiddels echt van het hele team geworden. Mijn collega’s vinden het ook fijn dat het zo concreet is uitgewerkt dat ze er praktisch mee aan de slag kunnen.’

Buiten gebaande paden
Marieke merkt dat de ICC-rol haar goed past. ‘Ik ben gepassioneerd en wil graag iets bereiken voor cultuuronderwijs. En ja, ik ga graag net een beetje buiten de gebaande paden. Op zoek naar wat er allemaal nog meer is.’ Bij KCR volgde ze de cursus Interne Cultuurcoördinator. Een opleiding die ze qua opbouw en aansluiting bij de praktijk goed in elkaar vond steken. Maar ze wilde eigenlijk sneller dan het cursustempo. ‘Misschien wil ik wel iets te snel, hoor, maar ik wenste er wat meer uit te halen. De positie van Interne Cultuurcoördinator vind ik zo belangrijk. Er is nog teveel diversiteit in hoe die functie op de verschillende scholen wordt ingevuld.’

Over het samenspel van de afgelopen jaren met KCR is ze dik tevreden. ‘Ik gun iedereen wel zo’n KCR-consulent.’ Het persoonlijke contact vindt ze stimulerend en ze voelt zich zowel in theoretisch als in praktisch opzicht goed ondersteund. Volgens haar is er nu ‘momentum’ voor de ontwikkeling van cultuuronderwijs. ‘Nu is het moment om de kans te grijpen, het is belangrijk voor onze kinderen. KCR is daar heel hard bij nodig. Wat mij betreft mogen ze er een nog veel steviger slinger aan geven.’

Wensen en dromen
Wat betreft de toekomst heeft ze wensen en dromen. Een sterk netwerk van Rotterdamse ICC’ers, dat ook een eigen plek heeft op de website van KCR. ‘Het onderlinge contact is me nog wat te vrijblijvend, de bijeenkomsten zijn niet stimulerend genoeg.’ Ze wil, samen met andere ICC’ers, graag zoveel mogelijk worden benut, bijvoorbeeld bij een evenement als de Maand van Cultuuronderwijs dat KCR in maart 2017 organiseerde. ‘Als ICC’er had ik daar graag meer over bevraagd willen worden.’ Daarnaast is het haar droom om optimaal gebruik te gaan maken van kunstenaars in de wijk waar haar school staat. En ook daar denkt ze KCR hard bij nodig te hebben.