Correspondent van de Maand van Cultuuronderwijs 2018: Inge Spaander

05 maart 2018

Inge Spaander is docent Media, Maatschappijleer en ondernemerschap en is daarnaast begeleider bij Acato, een plek voor jongeren met autisme en thuiszitters. Ook werkt ze als museumdocent bij het Belasting en Douane Museum, is ze lid van Meetup010 en schijft ze over onderwijs.

Tijdens de Maand van Cultuuronderwijs gaat ze als correspondent op pad met het thema persoonsvorming. Wat is nu precies persoonsvorming, moet persoonsvorming een onderwijsdoel zijn en hoe verhoudt cultuuronderwijs zicht tot persoonsvorming?

Inge Spaander, correspondent Persoonsvorming

 
door Inge Spaander


Voorbij de ontmoeting met jezelf en de ander: how to meet the world?

‘Hebben zij echt geen zwemdiploma?’ In het pikkedonker van een bioscoopzaal ontmoet ik de verbaasde ogen van één van mijn leerlingen. Haar ogen schieten heen en weer tussen de omhooggestoken vingers van de leerlingen achter haar en de presentatrice van een educatief programmaonderdeel van het Internationaal Film Festival Rotterdam, die het publiek zojuist gevraagd heeft wie er nog nooit door het gat heeft gezwommen. Meet the humans was het festivalthema en dat was goed gekozen: naast de geënsceneerde ontmoetingen op het scherm riepen ook de toevallige ontmoetingen in de pluche stoelen van alles op. Terug op school wordt er gelachen en gezwegen, bevraagd en vergeleken: Zou ik ooit mijn Instagramaccount opheffen, heb ik ook zo’n behoefte aan aandacht, zou ik op mijn zestiende een film kunnen maken, hoe kun je nou als Rotterdamse jongere geen zwemdiploma hebben?

 

Bijzondere films, andere culturen, vragen over zichzelf, ontmoetingen met de ander en slechts één in slaap gevallen leerling…
Cultuureducatie ✓
Ik blij, schooldirecteur blij, ouders blij, leerlingen blij, festival blij, overheid blij.

 

Nu is het zo moeilijk niet om als onderwijsinstelling in Rotterdam je cultuuronderwijs te organiseren. We zwemmen in het cultuuraanbod. De vraag is dan ook niet wát je als school doet aan cultuureducatie, maar met welk doel je dat doet. Een onderwijsdoel dat de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt, is persoonsvorming. Persoonsvorming gaat over hoe je als mens in de wereld wilt staan. Het wordt door docenten nogal eens verward met persoonlijkheidsvorming, door beleidsmakers en politici met socialisatie. Dat is het allemaal een beetje, maar niet helemaal. Het is geen meet the humans maar how to meet the world. Hoe kun je in de wereld zijn - haar op een goede manier bekijken, bevragen en weerstand bieden?

 

Ingewikkeld? Vind ik wel. Zo grenzeloos wijds en tegelijkertijd zo moreel afgebakend. Is persoonsvorming wel een onderwijsdoel? En hoe vindt het een plek in scholen die steeds verder personaliseren en digitaliseren? Wat heeft cultuureducatie het proces van persoonsvorming te bieden? Ik neem een sprong in het diepe en ga op zoek naar antwoorden. In de Maand van Cultuuronderwijs ben ik correspondent voor het KCR en onderzoek ik de relatie tussen cultuuronderwijs en persoonsvorming. Hiervoor bezoek ik onder meer de Museumnacht, het EAF Scholieren Theaterfestival Rotterdam en de docenten meet-up in het Wereldmuseum. Ik neem je graag mee op mijn zoektocht. Breng je je zwemspullen mee?

 

Rotterdam was Onderwijsstad van het Jaar in 2017 en Maart 2017 werd uitgeroepen tot de eerste Maand van Cultuuronderwijs: hét onderwijs van de 21e eeuw. Maart 2018 organiseren we de tweede editie. Een maand vol debatten, lezingen, festivals en activiteiten voor en door scholen, theaters, musea en andere culturele instellingen. Het thema: Hoe vormt cultuur onderwijs Rotterdam? Samen duiken we de cultuureducatie van Rotterdam in en leveren we een bijdrage aan het cultuuronderwijs van morgen.