Correspondent MvCO19: Saskia Naafs

04 april 2019

Buurten

 

Voor de Maand van het cultuuronderwijs mag ik me als correspondent bezighouden met het thema ‘buurten’. Daar kun je veel verschillende vragen bij stellen zoals: bezoeken scholieren wel eens kunst en cultuur in hun eigen buurt? Maar ook, welke verschillende culturen zijn er in de buurt? En hoe zie je dat terug binnen de school?

Martine Nederend van Melanchthon Mathenesse, een middelbare school in Spangen, vertelde me dat voor veel van haar leerlingen Spangen hun wereld is, en dat de wijk een belangrijke rol speelt op school. ‘We mogen er nog zo verschillend uitzien en verschillende achtergronden hebben, die wijk is onze gemeenschappelijke deler.’
Ze vertelde ook dat ze haar leerlingen eens de wijk instuurde om op zoek te gaan naar kunst in hun eigen buurt. Leerlingen stonden stil bij een standbeeld, maar ook bij de voordeur van een oude tekenleraar. Kunst in de buurt kan zoveel verschillende dingen zijn en beperkt zich zeker niet tot kunstenaars of culturele instanties.
Een ander mooi voorbeeld van hoe scholen de wijk intrekken hoorde ik van Yolande de Beer, rector van het Marnix Gymnasium. Zij vertelde tijdens de talkshow Debatmeester van KCR op 6 maart in Blue City, dat het Marnix 10 jaar geleden nog een vrij witte school was. Er zaten ook heel weinig kinderen uit de directe omgeving van de school op het Marnix. Daarom besloot de school actief de wijken in te gaan om kinderen te werven: ‘ook jij kunt naar het gymnasium’. Het resultaat is dat nu ook het Marnix zichzelf een ‘superdiverse’ school mag noemen. Dat bleek ook in de Tegenlicht-aflevering ‘Mijn stad is mijn hart’ van afgelopen oktober waarin een les op het Marnix figureerde.
Daarin vertelt socioloog Iliass el Hadioui over de verschillende sociale ladders die leerlingen beklimmen, die van thuis, de school en de straat. Soms komen die ladders precies overeen en is de vraag ‘wie ben ik?’ makkelijk te beantwoorden. Soms zijn er grote verschillen en schuurt het meer.
Naar die interactie - hoe komt cultuur vanuit de buurt de school binnen? En hoe trekken leerlingen erop uit om cultuur in hun buurt te ontdekken? - ga ik de komende weken onderzoek doen. Ik ga op pad met leerlingen van het Calvijn Business School die een route bedachten in hun wijk Carnisse, ga verder praten met Martine Nederend over Spangen, hoop een basisschool te bezoeken in Bloemhof en een nieuw schoolgebouw in Kralingen, dat ruimte deelt met de buurt. Daarover en nog veel meer lezen jullie binnenkort, via KCR en op Vers Beton.

 

Saskia Naafs is stadssocioloog en onderzoeksjournalist. Ze schrijft onder andere voor De Groene Amsterdammer en Vers Beton.